|
Open Document Format (ODF) is een internationale open standaardenfamilie die de opvolger is van veelgebruikte bedrijfsspecifieke documentformaten als .doc, .wpd, .xls en .rtf. ODF is geen software, maar juist een universele manier van informatie opslaan en verwerken die specifieke toepassingen en leveranciers overstijgt. ODF is niet alleen flexibeler en efficiënter dan haar voorgangers, maar ook toekomstvast. Publieke, zakelijke en culturele inhoud mag niet teloor gaan als een leverancier besluit om oude bestandsformaten niet meer te ondersteunen, en blijkt dat andere software niet met de bestanden overweg kan. Met ODF loopt u dat risico niet: het is een internationale standaard die door een veelvoud aan applicaties wordt ondersteund. Het maatschappelijk belang van invoering van ODF is daarom groot: In ieder normaal kantoor gebruikt u straks ODF in uw tekstverwerker of spreadsheet, maar het kan net zo makkelijk verwerkt worden in professionele software, webapplicaties of met een braillelezer. Ook voor mensen met een visuele handicap betekent ODF een forse vooruitgang en toegang tot een rijker arsenaal aan toepassingen. Een groeiend aantal overheden, waaronder die in Nederland en Belgie, gaat volledig over op ODF voor het uitwisselen van informatie. Er zijn veel toepassingen waarmee ook u vandaag al aan de slag kunt. Zorg dat u ook klaar bent voor de toekomst! Dankzij ODF is de manier waarop je documenten opslaat niet meer bepalend voor de software waarmee je werkt. ODF vervangt de oude bestandsformaten zoals .xls, .doc, .wpd en .rtf. Bestanden in het OpenDocument Formaat (ODF) zijn platformonafhankelijk en onafhankelijk van welke softwareleverancier dan ook. Elke softwaremaker kan het implementeren zonder royalties te moeten betalen. Hoewel het eigenlijk achter de schermen voor alle Office-toepassingen voortaan hetzelfde ISO-gestandaardiseerde formaat gebruikt, is er voor het gemak van beginnende gebruikers voor gekozen om aparte vaste bestandsnaamdelen te reserveren - net als men altijd al gewend was. Je herkent ze aan de 'extensies': .odt (voor tekst), .ods (voor spreadsheets), .odp (voor presentaties), enzovoort. Hoe werk je ermee? Je merkt als het goed is in de meeste situaties eigenlijk helemaal niet dat je ODF gebruikt, het werkt net zoals de oude bestandsformaten. In veel van de laatste versies van Officesuites, tekstverwerkers, spreadsheets en presentatiesoftware werk je zonder iets te hoeven doen wanneer je nieuwe documenten aanmaakt meteen met ODF. Dat geldt onder meer voor het populaire OpenOffice.org, Corel Wordperfect, IBM Lotus Symphony, Star Office en KOffice. Gebruik je een van deze oplossingen met al bestaande documenten (bijvoorbeeld een .doc-bestand), dan hoef je weinig anders te doen dan bij "opslaan als" als formaat OpenDocument Format aan te kiezen. Hetzelfde geldt voor online software als Google Docs en Zoho Office, die ook ODF als standaardformaat hanteren. Waarom zou je nog langer in een door de hele markt afgeschreven format je kostbare informatie wegschrijven, als je over kunt op een betrouwbare, toekomstvaste en internationaal breed gesteunde ISO-standaard? Kantoorpakketten De meeste recente kantoorpakketten zoals StarOffice, OpenOffice, Lotus Symphony, Wordperfect X3 en KOffice ondersteunen ODF. In veel gevallen is ODF het standaardformaat van deze pakketten, waar dat niet het geval is kunt u dat eenvoudig instellen. - StarOffice is het commerciële kantoorpakket van Sun Microsystems. Je kunt het kopen via de detailhandel, de site van Sun Microsystems of gratis downloaden als onderdeel van Google Pack. Het is in feite een van extra's voorziene versie van OpenOffice.org
- OpenOffice.org is op dit moment de populairste open source Officesuite. Een Nederlandstalige versie kan worden gedownload van http://nl.openoffice.org/ voor Windows, Linux, MacOS X (met X11) en FreeBSD. Je kunt het gratis downloaden en zelf naar believen aanpassen.
- Lotus Symphony is het kantoorpakket van IBM, gebaseerd op OpenOffice.org maar met een heel eigen jasje. Het is gratis verkrijgbaar van http://symphony.lotus.com/. Het pakket is beschikbaar voor Windows en Linux.
- KOffice (http://www.koffice.org/) is het kantoorpakket voor de desktopomgeving KDE. KOffice was er altijd alleen voor Unix-achtige besturingssystemen zoals Linux, FreeBSD, NetBSD, maar recentelijk zijn de volgende hoofdversie (2.0) komt ook voor Windows beschikbaar.
- NeoOffice (http://www.neooffice.org) is een vrij kantoorpakket voor MacOS X, Het is gebaseerd op OpenOffice.org, maar heeft er allerlei Mac-eigenschappen aan toegevoegd.
Voor sommige software zoals Microsoft Office moet je eenmalig een klein stukje extra software installeren. Microsoft ondersteunt uit concurrentieoverwegingen weliswaar ODF niet rechtstreeks in Microsoft Office, maar heeft anderen betaald om een gratis add-in te ontwikkelen. Wij bevelen op dit moment echter een andere plug-in voor MSOffice, namelijk die van Sun (de maker van StarOffice en belangrijkste sponsor van het open source OpenOffice.org). Met deze add-ins dan wel plug-ins kunt u met MSOffice ODF documenten zowel lezen als schrijven. U kunt ze gemakkelijk (en gratis) downloaden: - De webpagina van de Sun ODF Plugin 1.1 voor Microsoft Office is http://www.sun.com/software/star/odf_plugin/. De plug-in converteert ODT, ODS en ODP, en werkt in Microsoft Office 2000, XP en 2003. Ondersteuning van Microsoft Office 2007 is gepland.
- De OpenXML/ODF Translator Add-ins voor Microsoft Office, gesponsord door Microsoft, vindt u op http://odf-converter.sourceforge.net/. Er zijn add-ins voor ODT, ODS en ODP. Die voor ODS en ODP zijn nog niet helemaal gereed, maar de meeste functionaliteit is er al wel. De add-ins werken in Microsoft Office XP, 2003 en 2007.
U heeft waarschijnlijk nog documenten in oude formaten (zoals .doc en .xls van Microsoft, of .wpd van Wordperfect). Die gesloten formaten kunt u in vrijwel alle genoemde pakketten gewoon openen en voortaan duurzaam opslaan in ODF. Dan zijn er nog drie pakketten die ODF ondersteunen, ook al hebben ze een eigen formaat als standaard: - De open-source tekstverwerker Abiword (http://www.abiword.org/) kan ODT sinds versie 2.2.8 lezen, en sinds versie 2.4.2 is er ook een exportfilter voor ODT. Abiword is beschikbaar voor Windows, Linux en MacOSX.
- Het commerciele Softmaker Office (http://www.softmaker.com/) kan ODF documenten importeren, en is beschikbaar voor Windows en Linux. De volgende versie, 2008, waarvan al een beta voor Windows gereed is, kan ook naar ODF exporteren.
- Vanaf de nieuwe MacOS X 10.5 (Leopard) ondersteunt Apple's tekstverwerker TextEdit ODT voor zowel lezen als schrijven.
- Corel ondersteunt in haar nieuwste editie van de klassieker WordPerfect Office ODF. waarmee het documenten in zowel Microsoft's open xml-formaat als in het open document format (odf) kan openen, bewerken en schrijven. WordPerfect Office is er alleen voor Windows.
Mensen zonder eigen kantoorpakket komen ook aan hun trekken. In de eerste plaats zijn er een aantal viewers voor ODF: - De uitstekende TextMaker Viewer, gratis te downloaden van http://www.officeviewers.com/. Het is een Windows programma, maar werkt ook prima onder Linux met Wine. Het ondersteunt niet alleen odt, maar ook doc, rtf, html en txt.
- De ODF viewer van de Opendocument Fellowship, te downloaden van http://opendocumentfellowship.com/odfviewer.
- Visioo-Writer, ook een OpenDocument textfile viewer, te downloaden van http://visioo-writer.tuxfamily.org/.
- OpenOffice.org biedt een plug-in voor Mozilla browsers (w.o. Firefox) die het mogelijk maakt ODF bestanden in de browser te lezen. In openSUSE moet deze plug-in in OpenOffice.org via Extra / Opties / Internet worden ingeschakeld. In Ubuntu moet hij apart worden geïnstalleerd.
- Nog een ODF reader add-on voor de Firefox web browser, te downloaden van https://addons.mozilla.org/nl/firefox/addon/1888. Waarschuwing: deze add-on maakt de Geschiedenis (History) van de bezochte pagina's ontoegankelijk!
En het is zelfs mogelijk ODF documenten on-line te bekijken, te bewerken en te schrijven: Al deze on-line kantoorpakketten ondersteunen ook de Microsoft formaten. Om een document on-line te kunnen bekijken moet u het natuurlijk wel even uploaden. Dat maakt het voor alleen bekijken wat minder praktisch. Lees verder:
Waar wordt de standaard gemaakt? | ODF-toepassingen | Overheidsbeleid
|
